BUN-bestuur verzweeg dat externe vertrouwenspersoon niet gecertificeerd is

pebbles
Rob Hogendoorn
Written by Rob Hogendoorn

5 minuten

De benoeming van Chiene Hulst als externe vertrouwenspersoon van de Boeddhistische Unie Nederland (BUN) gebeurde in strijd met de voorwaarde die leden daaraan stelden. De ledenvergadering besloot eerder dat deze vertrouwenspersonen ‘dienen gecertificeerd te zijn en aangesloten bij de Landelijke Vereniging van Vertrouwenspersonen (LVV).’ De notulen van de onlangs gehouden ledenvergadering tonen aan dat het BUN-bestuur verzweeg dat Hulst niet aan deze eis voldeed: zij was niet LVV-geregistreerd of -gecertificeerd. Volgens Hulst wist het bestuur hiervan af, en dit werd onlangs door BUN-voorzitter Michael Ritman bevestigd. Volgens Ritman heeft Hulst als BUN-vertrouwenspersoon een landelijke functie en wil het onafhankelijke Meldpunt Seksueel Misbruik Boeddhistische Gemeenschap (Meldpunt BG) melders naar haar doorverwijzen. Dit werd eerder door de directeur van Meldpunt BG uitdrukkelijk bestreden. Hulst wil niet ingaan op vragen naar seksueel misbruik door geestelijk leiders van BUN-leden. Enkelen van hen kwamen onlangs opnieuw ernstig in opspraak.

Verzwegen

Eigen onderzoek van Openboeddhisme.nl wees uit dat Chiene Hulst tijdens haar sollicitatie en benoeming als externe vertrouwenspersoon in strijd met haar beweringen niet geregistreerd of gecertificeerd was bij de LVV.

Desgevraagd verklaarde Hulst dat het BUN-bestuur hiervan op de hoogte was. Ook legde ze de schuld bij de LVV: de beroepsvereniging zou verantwoordelijk zijn voor een ‘fout in de database’ en ‘administratieve problemen’.

Dit werd door de LVV direct tegengesproken. Hulst zelf is nalatig geweest en handelde in strijd met de LVV-regels.

Inmiddels laat Hulst via Boeddhistischdagblad.nl weten: ‘Mijn persoonscertificaat is geschorst omdat ik nog een korte cursus moest afronden.’

Hoe dat ook zij, duidelijk is dat het BUN-bestuur tegenover de leden opzettelijk verzweeg dat Hulst niet geregistreerd en gecertificeerd was.

In een schriftelijke toelichting aan de leden schrijft voorzitter Michael Ritman op 31 oktober 2016: ‘Chiene heeft ons erop gewezen dat ze tijdelijk niet aan alle eisen voor de certificering voldoet. Ze heeft ons verzekerd dat dit voor de afgesproken ingangsdatum van 1 januari 2017 wel weer het geval is.’

Voorwaarde

Op 22 oktober 2016 benoemde de ledenvergadering van de Boeddhistische Unie Nederland de Amsterdamse Chiene Hulst (1964) tot externe vertrouwenspersoon. Hulst was—in strijd met haar eigen beweringen—op dat moment niet geregistreerd of gecertificeerd als externe vertrouwenspersoon bij de Landelijke Vereniging van Vertrouwenspersonen (LVV). De instelling Certification & Registration of Professionals (CRP) die de LVV-certificering verzorgt, schorste haar certificering. Dit betekent dat Hulst tijdelijk niet aan alle daarvoorgestelde eisen voldoet. LVV-vertrouwenspersonen mogen zichzelf in zo’n geval niet als ‘geregistreerd’ of ‘gecertificeerd’ voordoen. Hulst wordt door de BUN aangesteld en betaald, en dient meldingen over bijvoorbeeld seksueel misbruik door boeddhistische plegers jaarlijks ‘geanonimiseerd’ aan het bestuur en de leden te rapporteren. Het is niet duidelijk welke inhoudelijke informatie daarover zij als vertrouwenspersoon met het bestuur en de leden zal delen.

De concept-notulen van de BUN-ledenvergadering van 22 oktober 2016 tonen aan dat Hulst en Ritman deze informatie niet vooraf met de leden deelden.

Dat is opmerkelijk, omdat zulke registratie en certificering volgens de notulen van de BUN-ledenvergadering van 16 april 2016 uitdrukkelijk wordt geëist: ‘De vertrouwenspersonen dienen gecertificeerd te zijn en aangesloten bij de Landelijke Vereniging van Vertrouwenspersonen (LVV). Ze dienen traditie-overstijgend te zijn en inzetbaar voor de hele boeddhistische gemeenschap, niet uitsluitend voor leden van de BUN.’

Volgens de notulen beklaagde één lid zich erover dat het bestuur de taken en bevoegdheden van de externe vertrouwenspersoon en een toelichting zo laat had verstuurd, dat de leden zich daarop niet hadden kunnen beraden. Voorzitter Ritman antwoordde dat ‘de informatie nog niet eerder beschikbaar was’.

‘Koppelen’

Voorjaar 2016 besloten de BUN-leden de eigen externe vertrouwenspersonen te ‘koppelen’ aan het onafhankelijke Meldpunt BG, omdat dit ‘beschikt over de expertise, de infrastructuur en de mensen om meldingen te verwerken en hulpzoekenden door te verwijzen naar de juiste instantie.’

Directeur Arda Gerkens bestreed op 30 april 2016 echter uitdrukkelijk dat Meldpunt BG melders zou doorverwijzen naar de BUN: ‘Mensen kunnen vertrouwelijk bij ons melden en wij geven geen informatie over deze meldingen aan de BUN of andere organisaties. Wij verwijzen geen melders naar hen door.’

Toch schrijft BUN-voorzitter Ritman nu dat ‘vanuit het Meldpunt BG is aangegeven dat zij niet alleen willen kunnen doorverwijzen naar de juiste hulpverleningsinstanties en politie, maar ook naar een landelijke vertrouwenspersoon.’

Strijdigheid

Deze strijdigheid klemt temeer omdat Hulst als landelijke vertrouwenspersoon—anders dan Meldpunt BG—onder meer tot taak heeft meldingen over seksueel misbruik jaarlijks aan het bestuur en de leden van de BUN te rapporteren. Over de inhoud van die rapportages bestaat veel onduidelijkheid.

Voordat Hulst werd benoemd, schreef de BUN dat haar vertrouwenspersoon het aantal meldingen en klachten en de wijze waarop deze zijn afgehandeld, ‘registreert’ en deze gegevens ‘geanonimiseerd’ aan het bestuur en de leden doorgeeft.

Desgevraagd verklaarde Hulst op vragen van Openboeddhisme.nl alleen dat de vertrouwelijkheid en geheimhoudingsplicht ‘alleen kunnen worden opgeheven door schriftelijke toestemming van de melder.’

Onmogelijk

Hulst wilde niet ingaan op specifieke vragen over een door het Meldpunt BG gesteld probleem: vanwege het kleine aantal meldingen valt de anonimiteit van melders over seksueel misbruik door boeddhistische plegers onmogelijk te garanderen.

Om die reden maakt het Meldpunt hierover, behalve het aantal, inhoudelijk helemaal niets bekend—ook niet hoe deze meldingen zijn afgehandeld.

Nadat Openboeddhisme.nl Chiene Hulst hierover vragen had gesteld, schreef voorzitter Ritman over haar rapportages: ‘Dit zal op zo’n manier gebeuren dat dit nooit te herleiden is naar individuele melders. Het Meldpunt BG hanteert hetzelfde uitgangspunt. De rapportage zal ook niet te herleiden zijn tot bepaalde organisaties. Bij te weinig meldingen wordt, anders dan opgave van het aantal meldingen, niet gerapporteerd.’

‘Blond, Hollands, Amsterdams’

Tegenover de ledenvergadering verklaarde Hulst dat zij niet verbonden is ‘aan wat voor religieuze of spirituele beweging dan ook. Belangrijk voor haar is om open en lerend in de wereld te staan. Het gaat haar om zelfreflectie, verbinding en groei.’

Ze noemde zich ‘blond, Hollands, Amsterdams’, en stelde dat het belangrijk is om grensoverschrijdend gedrag en intimidatie ‘buiten’ cultuur of geloof te houden: ‘vaak gaat het over macht en verwachtingen en de kern is dus niet gerelateerd aan cultuur of geloof.’

Hulsts bekendheid met boeddhisme bestaat eruit dat ze al bijna dertig jaar getrouwd met iemand die ‘daar dicht bij betrokken is en ze heeft er daardoor veel affiniteit mee.’

Verantwoordelijkheid BUN

De BUN is door de Nederlandse overheid aangewezen als formeel contactorgaan voor de gehele boeddhistische gemeenschap.

In antwoord op kamervragen van Tweede Kamerlid Vera Bergkamp (D66) stelde minister van veiligheid en justitie Ard van der Steur (VVD) in 2015: ‘Het is in de eerste plaats de verantwoordelijkheid van de Boeddhistische Unie Nederland (BUN) om te voorkomen dat boeddhistische monniken en/of leraren zich schuldig maken aan (seksueel) misbruik.’

Dit roept de vanzelfsprekende vraag op of binnen het contactorgaan zelf ook seksueel misbruik voorkomt, en hoe daarmee door de eigen BUN-vertrouwenspersoon zal worden omgegaan.

Belang

Hulst wilde niet ingaan op vragen van Openboeddhisme.nl over haar ervaring of bekendheid met seksueel misbruik binnen de boeddhistische gemeenschap, in het bijzonder door geestelijk leiders van BUN-leden.

Zulke bekendheid is actueel en relevant: veel BUN-leden hebben zélf een geestelijk leider die in binnen- of buitenland openlijk van seksueel grensoverschrijdend gedrag of misbruik wordt beschuldigd.

Deze leden hebben daardoor direct belang bij (voor)informatie over meldingen van seksueel misbruik in hun eigen kring.

Dit geldt onder meer voor de geestelijk leiders van de BUN-leden Triratna, Dhammadipa, Diamantweg-boeddhisme, Retraitecentrum Metta Vihara, Rigdzin Community, Rigpa, Sangha Metta, Shambhala, SIM, Vipassana Meditatie Groningen, Zen Centrum Amsterdam, Zen Rotterdam, Zen River en Zen Spirit.

Opnieuw in opspraak

Eén van deze boeddhistische geestelijken, Sogyal Lakar (69), de leraar van BUN-voorzitter Michael Ritman en geestelijk leider van BUN-lid Rigpa, kwam onlangs opnieuw ernstig in opspraak vanwege zijn seksuele relaties met meest jonge vrouwelijke leerlingen.

De Franse antropologe Marion Dapsance (Columbia University, New York) bracht een handelseditie van haar dissertatie over Sogyal en Rigpa uit die in Frankrijk voor veel ophef zorgde.

Rigpa zag in de media-aandacht voor Dapsances boek Les dévots du bouddhisme (Max Milo) zelfs aanleiding de internationale conferentie ‘Living with Cancer’, die van 21 tot 23 oktober 2016 in het internationale hoofdkwartier Lerab Ling in Zuid-Frankrijk zou worden gehouden, af te zeggen.

Ook Sangharakshita (91), geestelijk leider van BUN-lid Triratna, kwam recent opnieuw in het nieuws vanwege beschuldigingen van seksueel misbruik van meest jonge mannelijke leerlingen.

De BBC-actualiteitenrubriek ‘Inside Out’ zond op 26 september 2016 een reportage uit over een van Sangharakshita’s slachtoffers, Mark Dunlop, die hem en Triratna voor dit seksueel misbruik ter verantwoording roept.

About the author

Rob Hogendoorn

Rob Hogendoorn

Rob Hogendoorn (1964) is onderzoeksjournalist en wetenschapper. Hij richt zich onder meer op de receptie van boeddhisme, boeddhisme en wetenschap, en onderzoek naar meditatie.