Stille manifestatie tegen Sogyal bij RAI Amsterdam

demonstratie-sogyal-lakar-rai-amsterdam-16-11-2016
Rob Hogendoorn
Written by Rob Hogendoorn

3 minuten

Voor aanvang van de lezing van de Tibetaanse leraar Sogyal Rinpoche (69) in Amsterdam op 16 november 2016 werd een stille manifestatie gehouden tegen het ‘emotionele, seksuele en geestelijke misbruik’ waarvan hij wordt beschuldigd. Een kleine groep deelnemers hield naast de ingang van de RAI Amsterdam een uur lang een groot spandoek op waarmee zij Sogyals volgelingen en Rigpa-aanhangers opriepen niet langer weg te kijken: ‘Uit naam van liefde, mededogen en wijsheid: stop met het negeren en tolereren van het emotionele, seksuele, en geestelijke misbruik en het vernederen van vrouwen door Sogyal ‘Rinpoche’ en diens volgelingen. Dit niet-spirituele gedrag schaadt en traumatiseert op een heel diep niveau. Alstublieft, wordt wakker en kom op een vaardige, heilzame manier in actie.’ Ook gaven de deelnemers de bezoekers folders mee waarin zij Sogyals gedrag met redenen omkleed afwezen. Zover bekend, was dit wereldwijd de eerste publieke manifestatie tegen Sogyal.

Stille manifestatie

De stille manifestatie in Amsterdam is gefilmd. Dit filmpje van drie minuten begint met een mantra in het Sanskriet van de Groene Arya Tara (Tib.: Jetsun Dolma): ‘Om tare tuttare ture svaha‘.

Tara wordt gezien als de moeder van de boeddha’s, en als redder en beschermer. Het woord ‘om’ verwijst naar haar lichaam, spraak en geest. ‘Tare’ betekent bevrijding van onvrede. ‘Tutare’ verwijst naar de het bevrijden van angst en gevaar, met name de angst en het gevaar die voortkomen uit onwetendheid en misvattingen. ‘Ture’ betekent dat men zich daadwerkelijk ontdoet van de misvattingen die voortkomen uit het denken in termen van dualiteit. Met ‘svaha’ spreekt men de hoop uit dat de uitgesproken mantra zal worden verinnerlijkt.

In het filmpje is te zien hoe deelnemers aan de manifestatie het spandoek en een bord met citaten ophouden, en folders uitdelen aan het publiek. Aan het eind van de film wordt de tekst op het spandoek nogmaals getoond.

De manifestatie bij de ingang van de RAI duurde ongeveer een uur. Omdat zij daarvoor vooraf geen formele vergunning bij de gemeente Amsterdam hadden aangevraagd, liet de groep zich daarna door een RAI-medewerker overreden te vertrekken.

Feminiene inbreng

De Tibetaan Sogyal Rinpoche (ook wel: Sogyal Lakar) geniet bekendheid als auteur van Het Tibetaanse boek van leven en sterven en is geestelijk leider van de internationale organisatie Rigpa. Sogyal bezoekt Nederland geregeld. Op 16 november 2016 gaf hij in de RAI Amsterdam de publieke lezing ‘De natuurlijke vrijheid van de geest’.
Sinds de jaren 90 komt Sogyal steeds weer in opspraak wegens seksueel grensoverschrijdend gedrag en het vernederen en mishandelen van met name jonge vrouwelijke volgelingen.  Over zijn seksuele escapades is in het buitenland veel gepubliceerd: bijvoorbeeld in The Guardian, Sunday Times, Telegraph Magazine en in de Parijse bladen Le Nouveau Marianne en L’Obs.

Onder de bezoekers van Sogyals lezing werd tijdens de manifestatie ook een eigen folder van de initiatiefnemers uitgedeeld. Hierin wordt onder meer naar het werk van Lama Tsultrim Allione verwezen. Allione is een van de weinige vrouwelijke leraren die dominante patriarchale structuren in het boeddhisme aan de orde stelt, en het belang en de waarde van de feminiene inbreng voor alle boeddhisten onderstreept.

De folder benadrukt dat de beoefening van boeddhistische tantra is voorbehouden aan gevorderde beoefenaren. Gewaarschuwd wordt dat zulke seksuele praktijken ‘passie’ meebrengen die voor onervaren boeddhisten ‘oncontroleerbaar’ is, en mogelijk ‘verwarring’ veroorzaakt die voor hen ‘onhandelbaar’ kan zijn.

Allione: ‘In de seksuele tantrische beoefening wordt met de energieën verder ‘gewerkt’ (op fijnstoffelijk niveau). Emoties zijn erg krachtig, en voordat ze echt kunnen worden gebruikt voor een verdere verdieping van bewustzijn, brengen intieme relaties het risico mee voor de beoefenaar meer obstakel dan hulp te zijn.’

Rolmodel

De folder plaatst vraagtekens bij Sogyals optreden als rolmodel, te meer omdat zijn seksuele partners steevast veel jonger zijn dan hij en nauwelijks ervaring met de Tibetaans boeddhistische beoefening hebben.

Gesteld wordt dat Sogyals beoefening van tantra door seksuele relaties aan te gaan met vrouwen die ‘zijn kleindochters kunnen zijn’, serieuze bedenkingen oproept over diens spirituele en emotionele integriteit.

Behalve over diens seksuele praktijken, is de folder ook kritisch over Sogyals gewoonte volgelingen publiekelijk te vernederen, wat een uitdrukking zou zijn van ‘crazy wisdom‘—een vorm van wijsheid voorbij goed en kwaad.

Behalve het spandoek hield één van de demonstranten een bord op met teksten van Sogyal, Martin Luther King, Jiddu Krishnamurti en de Amerikaanse trappist Thomas Merton..

Het citaat van Merton luidt: ‘Toen ontwaarde ik plots de schoonheid van hun hart. De diepte van hun hart, waarin zonde noch kennis doordringen. De kern van werkelijkheid. De persoon die wij zijn in de ogen van het goddelijke. Konden zij zichzelf maar zien zoals ze echt zijn. Konden we elkaar maar altijd zo zien, dan zou de drang naar oorlog, haat, hebzucht en wreedheid ophouden. Het grote probleem daarmee, denk ik, is dat we zouden neervallen om elkaar te aanbidden.’

About the author

Rob Hogendoorn

Rob Hogendoorn

Rob Hogendoorn (1964) is onderzoeksjournalist en wetenschapper. Hij richt zich onder meer op de receptie van boeddhisme, boeddhisme en wetenschap, en onderzoek naar meditatie.